Budowlanka świętuje 150 lat a w Czerwonym Dworze wraca jej prawdziwa historia

W Czerwonym Dworze znów pojawi się opowieść, która sięga dalej niż szkolne kroniki i stare fotografie. Podczas spotkania z cyklu „Wieczory w Czerwonym Dworze” wróci historia Budowlanki – szkoły, bez której Zakopane wyglądałoby dziś inaczej. To będzie wieczór o drewnie, rzemiośle, stylu zakopiańskim i ludziach, którzy przez lata budowali zawodową tożsamość miasta. W centrum znajdzie się instytucja starsza niż większość tutejszych tradycji edukacyjnych.

• W Czerwonym Dworze pojawi się opowieść o szkole starszej niż wiele zakopiańskich legend
• Szkoła, która zaczęła się od drewna i tatrzańskiej pasji
• Witkiewicz i Barabasz jako ważne nazwiska tej historii

W Czerwonym Dworze pojawi się opowieść o szkole starszej niż wiele zakopiańskich legend

Spotkanie pt. „150 lat zakopiańskiej Budowlanki” odbędzie się 13 kwietnia 2026 roku o godz. 18.00 w willi Czerwony Dwór w Zakopanem. Organizatorem wydarzenia są Miasto Zakopane, Zakopiańskie Centrum Kultury oraz Centrum Kultury Rodzimej w willi Czerwony Dwór. Prelekcję poprowadzi Joanna Wajs-Buczyńska, a na sali nie zabraknie spojrzenia na szkołę, która przez dekady rosła razem z miastem.

Wstęp na spotkanie jest wolny.

Szkoła, która zaczęła się od drewna i tatrzańskiej pasji

Początki Zespołu Szkół Budowlanych w Zakopanem sięgają 1876 roku, kiedy z inicjatywy Towarzystwa Tatrzańskiego powstała Cesarsko–Królewska Szkoła Zawodowa Przemysłu Drzewnego. Była pierwszą taką placówką w regionie i jedną z najstarszych w Polsce. W realiach zaborów to właśnie ona dawała młodym ludziom fach w ręku, ale też wprowadzała w świat zakopiańskiego budowania, w którym technika szybko spotkała się z lokalną tradycją.

Podczas spotkania przypomniane zostaną nie tylko szkolne początki, lecz także droga, jaką przeszła ta instytucja przez kolejne dziesięciolecia. W opowieści pojawi się znaczenie szkoły dla kształtowania stylu zakopiańskiego – nurtu, który stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych znaków miasta i całego Podhala. To właśnie tutaj praktyczna nauka miała przekładać się na architekturę, rzemiosło i estetykę zakorzenioną w miejscu.

Witkiewicz i Barabasz jako ważne nazwiska tej historii

Wśród postaci związanych z Budowlanką szczególne miejsce zajmują Stanisław Witkiewicz oraz Stanisław Barabasz. Ten drugi zapisał się w historii jako pierwszy polski dyrektor szkoły, który wprowadzał rodzime wzornictwo i wzmacniał szkolnictwo zawodowe oparte na regionalnym dziedzictwie. Z perspektywy Zakopanego to ważny trop – pokazuje, że rozwój miasta nie brał się wyłącznie z budów i planów, ale także z myślenia o tym, jak budować po swojemu.

Przez 150 lat szkoła wykształciła tysiące cieśli, rzemieślników, architektów i specjalistów budownictwa. Dziś jej historia brzmi jak opowieść o ciągłości: od tradycyjnych warsztatów po nowoczesne technologie, od regionalnego wzoru po współczesne rozwiązania. Taki jubileusz przypomina, że wiele znanych zakopiańskich domów, detali i całych ulic miało kiedyś swój początek właśnie w szkolnych pracowniach.

na podstawie: Powiat Zakopane.