W Muzeum Palace zabrzmiała pamięć. Młodzi recytatorzy dali jej głos

W Zakopanem cisza miała tego dnia szczególny ciężar. W Muzeum Palace wersy pisane przez więźniarki Ravensbrück wróciły do ludzi głosem uczniów, którzy nie tylko recytowali, ale też dźwigali sens tych słów. Zwykły konkurs zamienił się w uważne spotkanie z historią, w którym każde zdanie brzmiało jak mały akt pamięci.

• W Muzeum Palace poezja stała się lekcją historii
• W sali jury spotkały się doświadczenie i szkolna wrażliwość
• Recytacje, które zostały w pamięci, przyniosły konkretne nazwiska

W Muzeum Palace poezja stała się lekcją historii

Dziesiąta edycja Międzyszkolnego Konkursu Recytatorskiego Poezji Obozowej Więźniarek z Ravensbrück odbyła się 22 kwietnia w miejscu, które samo niesie wojenną opowieść. Muzeum Palace nie było tu jedynie tłem. W takim wnętrzu poezja o obozowym doświadczeniu wybrzmiewa mocniej, a młodzi wykonawcy wchodzą w role nie tyle recytatorów, ile strażników pamięci.

Organizatorem wydarzenia była Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka – Filia w Zakopanem, współpracująca z Muzeum Tatrzańskim. Konkurs miał czytelny cel: przypomnieć o ofiarach niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego KL Ravensbrück i oddać hołd ocalałym więźniarkom. W centrum znalazły się wolność, odwaga i człowieczeństwo, ale też pytanie o to, jak mówić o doświadczeniu skrajnego cierpienia bez patosu i bez uproszczeń.

Takie spotkania mają dziś szczególną wagę. Kiedy młodzi ludzie sięgają po teksty z obozowego archiwum poezji, historia przestaje być odległym rozdziałem z podręcznika. Nabiera głosu, tempa i twarzy.

W sali jury spotkały się doświadczenie i szkolna wrażliwość

Na konkurs przyjechało 27 uczestników ze szkół podstawowych i ponadpodstawowych powiatu tatrzańskiego. Każdy z nich wybrał utwór wymagający nie tylko pamięci, lecz także wyczucia. W tego typu recytacjach łatwo o przesadę, a jednak tego dnia dominowała powaga i skupienie. To właśnie one budowały siłę wystąpień.

W jury zasiedli przedstawiciele różnych środowisk związanych z kulturą, edukacją i pamięcią historyczną: Joanna Staszak z Urzędu Miasta Zakopane, Danuta Zając z Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Rabce, Anna Karpiel–Semberecka ze Starostwa Powiatowego w Zakopanem, Adam Zaleski z Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Zakopanem oraz Wojciech Szatkowski z Muzeum Tatrzańskiego. Taki skład nie dziwi. Przy tekście o Ravensbrück potrzebne są różne perspektywy, bo to opowieść zarazem literacka, historyczna i głęboko ludzka.

W przerwie uczestnicy mogli zwiedzić ekspozycję Muzeum Palace. Oprowadzanie przypominało o losach Podhala w czasie II wojny światowej i o znaczeniu tego miejsca jako przestrzeni pamięci. Dla młodych recytatorów to ważne dopełnienie konkursu – nie tylko występ, ale i kontakt z konkretnym miejscem, które przechowuje ślady przeszłości.

Patronat honorowy nad wydarzeniem objął starosta tatrzański Andrzej Skupień, który wziął też udział w wręczaniu nagród.

Recytacje, które zostały w pamięci, przyniosły konkretne nazwiska

Najmocniej wybrzmiały teksty, które pozwoliły uczestnikom pokazać nie tylko technikę, ale też uważność na słowo. Wśród nagrodzonych znalazły się zarówno uczennice i uczniowie ze szkół podstawowych, jak i starsi recytatorzy.

Szkoły podstawowe

• I miejsce – Katarzyna Dorula, Szkoła Podstawowa nr 4 w Zakopanem, wiersz Grażyny Chrostowskiej „Ptaki”
• II miejsce – Julia Galica, Szkoła Podstawowa w Kościelisku, wiersz Elżbiety Popowskiej „Niby jestem”
• III miejsce – Magdalena Łukaszczyk, Szkoła Podstawowa nr 4 w Zakopanem, wiersz Haliny Golczowej „Credo”
• wyróżnienie – Emilia Maj, Szkoła Podstawowa nr 4 w Zakopanem, wiersz Zofii Górskiej–Romanowiczowej „Czas”
• wyróżnienie – Halina Rączka, Szkoła Podstawowa nr 7 w Zakopanem, wiersz Elżbiety Popowskiej „Czy to film”
• wyróżnienie – Anna Szczechowicz, Szkoła Podstawowa w Witowie, wiersz Marii Rutkowskiej–Kuracjuszowej „Alarm”

Szkoły ponadpodstawowe

• I miejsce – Leon Buczyłko, Zespół Społecznych Szkół Ogólnokształcących STO w Zakopanem, wiersz Marii Rutkowskiej–Kurcjuszowej „Do syna”
• II miejsce – Katarzyna Chowaniec, Liceum Ogólnokształcące im. O. Balzera w Zakopanem, wiersz Zofii Pienkiewicz–Malanowskiej „Wielki Piątek 1944”
• III miejsce – Jakub Kęska, Zespół Szkół Budowlanych w Zakopanem, wiersz Zofii Górskiej–Romanowiczowej „Najbardziej”
• wyróżnienie – Amelia Maciczek, Zespół Szkół Budowlanych w Zakopanem, wiersz Marii Rutkowskiej–Kurcjuszowej „Do syna”
• wyróżnienie – Zuzanna Mateja, Zespół Społecznych Szkół Ogólnokształcących STO w Zakopanem, wiersz Wandy Kosmowskiej „Wszystko jest wciąż tak samo…”
• wyróżnienie – Wiktoria Morawska–Rapacz, Zespół Szkół Budowlanych w Zakopanem, wiersz Elżbiety Popowskiej „Niby jestem”
• wyróżnienie – Anna Stoch, Zespół Szkół Budowlanych w Zakopanem, wiersz Grażyny Chrostowskiej „List”

Wyniki pokazały szeroki rozrzut interpretacji, ale wspólny mianownik był jeden – szacunek dla tekstu i dla historii, którą te utwory niosą. W takim konkursie nie chodzi wyłącznie o miejsca na podium. Chodzi o to, by pamięć nie zgasła wraz z ostatnim wersem.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Zakopanem.