W Tatrach pokazują kości, które przeleżały pod lodem tysiące lat

W Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN pod Tatrami pojawiła się opowieść, która zaczyna się głęboko pod lodem, a kończy tuż przed oczami zwiedzających. Na wystawie można zobaczyć ślady dwóch niedźwiedzi brunatnych, których czaszki wydobył dopiero czas, nie człowiek. To historia nauki, gór i zwierząt, które przez tysiące lat pozostawały ukryte w jaskiniach po obu stronach Tatr.

• Dwie czaszki, dwa tatrzańskie podziemia i jedna opowieść o lodzie
• Nauka schodzi pod ziemię i wraca z gotową opowieścią
• Wystawa jest darmowa, a do tego prowadzi do szerszej tatrzańskiej historii

Dwie czaszki, dwa tatrzańskie podziemia i jedna opowieść o lodzie

Podczas piątkowego otwarcia 27 marca 2026 roku zaprezentowano wystawę „Niedźwiedzie z Tatr – świadectwo zapisane w kościach”, poświęconą dwóm wyjątkowym znaleziskom z jaskiń w Tatrach Polskich i Niżnich Tatrach na Słowacji. Jej bohaterkami i bohaterami są Śnieżna oraz Demian – niedźwiedzie brunatne, których czaszki zostały uwolnione z lodu dopiero po tysiącach lat.

Śnieżna była około 5 letnią samicą z polskiej Jaskini Wielkiej Śnieżnej. Jej szczątki spoczywały pod lodem blisko 4900 lat. Demian, około 10 letni samiec z Demianowskiej Jaskini Lodowej, pozostawał ukryty przez około 4300 lat. Wystawa nie zatrzymuje się jednak na samym odkryciu. Pokazuje też, jak z pojedynczych kości naukowcy potrafią odtworzyć historię zwierzęcia, środowiska i warunków, w których przetrwały jego szczątki.

Nauka schodzi pod ziemię i wraca z gotową opowieścią

Zwiedzający nie oglądają wyłącznie eksponatów zamkniętych w gablotach. Na miejscu można zobaczyć film edukacyjny o badaniach czaszek, obejrzeć oryginalną czaszkę Śnieżnej, skorzystać z modelu dotykowego i odbyć wirtualny spacer po Jaskini Wielkiej Śnieżnej. To układ, który łączy wiedzę z doświadczeniem – pokazuje, że archeologia, paleontologia i badania jaskiniowe nie są zamknięte w laboratoriach, ale przekładają się na bardzo konkretne historie.

W przygotowanie wystawy zaangażowali się badacze i instytucje z Polski oraz zagranicy. Wśród nich są: dr Nina Kowalik, mgr Sylwia Pospuła, dr Andrea Pereswiet Soltan i dr hab. Piotr Wojtal z Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN, dr hab. Mateusz Baca i dr Danijela Popović z Centrum Nowych Technologii Uniwersytetu Warszawskiego, dr hab. Adrian Marciszak z Uniwersytetu Wrocławskiego, dr hab. Maciej Krajcarz z Instytutu Nauk Geologicznych PAN, a także laboratoria w Mannheim i Wilnie oraz zespół z AGH w Krakowie . Do projektu dołożyli się również Bartłomiej i Ksawery Solik oraz Zakład Poligraficzny „Pixel” Arkadiusz Morawski.

Wystawa jest darmowa, a do tego prowadzi do szerszej tatrzańskiej historii

Ekspozycję można oglądać w Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN przy wylocie Doliny Kościeliskiej. Dla mieszkańców i turystów to jedna z tych propozycji, które łączą spacer po okolicy z wejściem w świat badań nad Tatrami – bez wielkich słów, za to z prawdziwymi śladami dawnej przyrody.

Informacje praktyczne:

• zwiedzanie: od wtorku do niedzieli,
• godziny otwarcia od września do maja: 9:00–17:00,
• wstęp na wystawę czasową: bezpłatny,
• dodatkowo dostępna jest wystawa stała „Tatrzańskie Archiwum Planety Ziemia” – po zakupie biletu.

Całość jest częścią małego projektu „Odkrywanie bogactwa wspólnego tatrzańskiego podziemia”, realizowanego wspólnie ze Słowackim Muzeum Ochrony Przyrody i Speleologii w Liptowskim Mikułaszu. Przedsięwzięcie współfinansuje Unia Europejska z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Interreg Polska–Słowacja 2021–2027.

na podstawie: Tatrzański Park Narodowy.