Giewont z Olczy z najwyższą nagrodą. Małopolska doceniła niemal pół wieku pracy

W zakopiańskiej Olczy nie zabrakło powodów do dumy. Kapituła wojewódzkiej nagrody wskazała „Giewont” jako laureata w kategorii open, a razem z laurami przyszło 15 tysięcy złotych. To wyróżnienie nie jest przypadkowe – stoi za nim niemal 45 lat pracy przy gwarze, pieśni, stroju i obrzędach, które zespół niesie dalej, od parafii aż po sceny poza Podhalem.

• Kapituła wskazała zespół z Olczy i doceniła jego długą drogę
• Przy parafii na Olczy tradycja przechodzi z pokolenia na pokolenie
• Od redyku po Watykan dorobek, który wyszedł daleko poza Podhale

Kapituła wskazała zespół z Olczy i doceniła jego długą drogę

Decyzja zapadła podczas posiedzenia kapituły 7 maja 2026 roku. I nagroda w kategorii open oraz nagroda finansowa trafiły do Parafialnego Regionalnego Zespołu „Giewont” z Zakopanego Olczy, zgłoszonego na wniosek burmistrza Zakopanego. W praktyce oznacza to mocny sygnał, że wieloletnia praca na rzecz ochrony niematerialnego dziedzictwa Podhala została zauważona nie tylko lokalnie, ale i na poziomie województwa.

Nagroda imienia Władysława Orkana ma wspierać twórców i grupy, które budują swoją działalność na znajomości tradycji regionu. Kapituła działała na podstawie uchwały Zarządu Województwa Małopolskiego nr 605/26 z 17 marca 2026 roku i po ocenie zgłoszeń postawiła właśnie na zespół z Olczy.

Przy parafii na Olczy tradycja przechodzi z pokolenia na pokolenie

„Giewont” powstał w 1981 roku i dziś liczy około 70 osób. Działa przy Parafii pw. Matki Bożej Objawiającej Cudowny Medalik na Olczy, a jego siłą jest wielopokoleniowy skład. Obok siebie funkcjonują ci, którzy pamiętają początki zespołu, i młodsi, którzy uczą się regionalnego repertuaru od starszych członków.

Ta ciągłość widać w codziennym życiu grupy. W gwarze podhalańskiej, w stroju zakładanym na uroczystości religijne, patriotyczne i rodzinne, a także w domowym muzykowaniu, które wciąż pozostaje ważną częścią przekazu. Dzięki temu tradycja nie zamyka się w scenicznych pokazach – żyje w zwykłych spotkaniach, rozmowach i rodzinnych rytuałach.

Od redyku po Watykan dorobek, który wyszedł daleko poza Podhale

W uzasadnieniu nagrody znalazło się wiele działań, które pokazują szeroki zakres pracy zespołu. To nie tylko występy, ale też systematyczna edukacja dzieci i młodzieży oraz troska o to, by regionalna kultura miała swoich następców.

Najważniejsze obszary aktywności „Giewontu” to między innymi:

• prowadzenie grup dziecięcych i młodzieżowych oraz nauka śpiewu, tańca, gwary i gry na instrumentach
• podtrzymywanie obrzędów i tradycji góralskich, takich jak „Wesele góralskie”, „Wigilijny wiecor”, „Olczański Redyk” i „Radośniki”
• udział w festiwalach folklorystycznych w kraju i za granicą, w tym w Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich, Sabałowych Bajaniach i Karnawale Góralskim
• występy w Europie i w innych częściach świata, które promowały kulturę Podhala
• koncerty w Watykanie przed papieżami Janem Pawłem II i Franciszkiem
• nagrania płytowe dokumentujące tradycję regionu
• udział w produkcjach filmowych i materiałach promujących folklor Podhala
• nagrody zespołowe, w tym srebrna ciupaga w 2017 roku i brązowa w 2024 roku na Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem
• indywidualne odznaczenia członków zespołu „Zasłużony dla Kultury Polskiej”

Taki dorobek sprawia, że tegoroczna nagroda ma ciężar większy niż sam prestiż. To także potwierdzenie, że podhalańska tradycja wciąż ma swoich strażników – ludzi, którzy nie ograniczają się do wspomnień, lecz przekazują ją dalej w śpiewie, ruchu i codziennym obyczaju.

na podstawie: Urząd Miasta Zakopane.