Tetmajer znów wrócił pod Tatry. Zakopane uczciło 40 lat od pochówku poety

W Zakopanem znów wybrzmiało nazwisko poety, który po długiej drodze spoczął u stóp Tatr. Podczas uroczystości przy Pęksowym Brzyzku wróciła pamięć o czerwcu 1986 roku i o staraniach, dzięki którym Kazimierz Przerwa-Tetmajer wrócił na Podhale. Wspólne obchody powiatu, miasta i Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” miały podniosły, ale żywy charakter – obok modlitwy i przemówień pojawiła się muzyka, która wyraźnie poruszyła publiczność. Wieczorem ta opowieść przeniosła się do Kina „Sokół”, gdzie słowo i dźwięk połączyły się w koncertową formę pamięci.

• Przy grobie poety wróciła historia, która dla Podhala wciąż ma znaczenie
• Muzyka i słowo zamieniły rocznicę w żywe spotkanie z Tetmajerem
• Dni Zakopanego i jubileusz szkoły muzycznej dopełniły ten wieczór

Przy grobie poety wróciła historia, która dla Podhala wciąż ma znaczenie

Obchody 40. rocznicy sprowadzenia prochów Kazimierza Przerwy-Tetmajera odbyły się 2 czerwca z udziałem przedstawicieli powiatu tatrzańskiego, Zakopanego i środowisk związanych z Podhalem. Byli tam m.in. starosta Andrzej Skupień, wicestarosta Wawrzyniec Bystrzycki, członek zarządu Paweł Para, sekretarz Helena Buńda oraz burmistrz Zakopanego Łukasz Filipowicz. Przy grobie poety modlili się także duchowni, w tym infułat ks. Stanisław Olszówka i ks. Maciej Ścibor, a obok nich pojawili się działacze Związku Podhalan i członkowie „Sokoła”.

Szczególne miejsce wśród uczestników zajęła rodzina poety. W Zakopanem obecna była Zofia Gręplowska z mężem, wnuczka brata Tetmajera, malarza Włodzimierza Tetmajera. To ważny detal, bo ten powrót nie był wyłącznie oficjalną rocznicą. Miał też wymiar rodzinny i symboliczny – przypominał, że twórca mocno związany z Podhalem po latach spoczął tam, skąd czerpał język, obrazy i wrażliwość.

Kazimierz Przerwa-Tetmajer zmarł w Warszawie 18 stycznia 1940 roku i został pochowany na Powązkach. Dopiero 15 czerwca 1986 roku, po wieloletnich staraniach Związku Podhalan i osób wspierających tę ideę, jego prochy spoczęły na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku. Dla Zakopanego to nie tylko zapis w kalendarzu rocznic, ale kawałek własnej historii.

Muzyka i słowo zamieniły rocznicę w żywe spotkanie z Tetmajerem

Przy grobie poety wybrzmiały przemówienia, modlitwy i muzyka w wykonaniu Zespołu Góralskiego „Zornica” oraz Krzysztofa Trebuni-Tutki. Ten zestaw nie był przypadkowy. Góralski śpiew i recytacja dobrze prowadziły do świata Tetmajera – pełnego Tatr, zadumy i mocno osadzonego w podhalańskim pejzażu.

Później uroczystości przeniosły się do Kina „Sokół”, gdzie pokazano koncert „Błękitne zadumanie”. To była opowieść o życiu i twórczości poety zbudowana z piętnastu oryginalnych utworów oraz recytacji jego tekstów. Publiczność usłyszała muzykę skomponowaną przez Mirę Sojkę-Topór z Ludźmierza, wykonaną przez orkiestrę Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Fryderyka Chopina w Nowym Targu pod batutą Marty Łapczyńskiej, z udziałem solistów i Macieja Molka z Załucznego.

Wystąpienia prof. Anny Mlekodaj nadały temu wydarzeniu wyraźny kontekst. To ona przypomniała ideę obchodów i opowiedziała o drodze, jaką przeszła pamięć o poecie, zanim wrócił pod Tatry. W efekcie koncert nie był jedynie artystycznym dodatkiem do rocznicy. Stał się częścią szerszej opowieści o miejscu Tetmajera w kulturze Podhala.

Dni Zakopanego i jubileusz szkoły muzycznej dopełniły ten wieczór

Na znaczeniu uroczystości zyskał również szerszy kontekst. Koncert wpisał się w program Dni Zakopanego, a także w jubileusz 80-lecia Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Fryderyka Chopina w Nowym Targu. Dzięki temu rocznica związana z Tetmajerem zyskała nie tylko wymiar historyczny, lecz także edukacyjny i artystyczny.

To ważne dla miasta i całego regionu, bo pamięć o poecie nie została zamknięta w ceremonii pod pomnikiem czy w muzealnym geście. Została przełożona na muzykę, recytację i wspólne przeżycie. A właśnie w takich momentach widać najlepiej, że Tetmajer nie jest wyłącznie nazwiskiem z podręcznika. Nadal pozostaje częścią zakopiańskiej opowieści o Tatrach, kulturze i tożsamości Podhala.

na podstawie: Powiat Zakopane.